Cyfrifoldeb y Cyrff Gwleidyddol!

Y cyfrifoldeb sydd ar y Cyrff Gwleidyddol i ateb yr argyfwng sy'n bodoli yng Ngymunedau Cymru.

CYFRIFOLDEB Y CYNULLIAD CENEDLAETHOL

A. Galw ar San Steffan am Ddeddf Eiddo
B. Gwneud yr eithaf posibl o dan y ddeddf bresennol

1. CYNYDDU CYMORTH I BRYNU

Mae angen cynnydd enfawr yng nghyllideb y Cynulliad – a roddir i ddyblu cyfraniad Awdurdod Lleol o’r Grant Tai Cymdeithasol – er mwyn galluogi digon o deuluoedd i brynu tai mewn cymunedau Cymraeg i wneud gwahaniaeth. Nid yw’r gyllideb bresennol o tua £2 filiwn ond yn ddigon i dalu hanner gwerth 65 o dai ledled Cymru. Hefyd mae angen gwerthuso’r cynllun a’i dargedu at deuluoedd sydd â’r mwyaf o angen, gan fod tystiolaeth ei fod yn cael ei ddefnyddio fel ‘top-up’ yn unig ar y funud.

2. SEFYDLU HAWL I RENTU

Hyd yn oed gyda’r cymorth uchod ni fydd prynu ty yn ymarferol i bawb. Mae angen creu cronfa gyfochrog i sefydlu Hawl i Rentu i deuluoedd mewn cymunedau Cymraeg. Defnyddir y rhan fwyaf o’r Grant Tai Cymdeithasol ar gyfer stadau newydd o dai gan Gymdeithasau Tai. Mae angen cronfa newydd i alluogi Cymdeithasau Tai i brynu tai sydd ar werth yng nghanol pentrefi i’w gosod i deuluoedd lleol. Mae newidiadau diweddar i Safonai Technegol yn gwneud hyn yn fwy ymarferol, ac fe hwyluswyd symud o gynllun rhentu at gynllun Cymorth i Brynu. Yn ôl y drefn hon, byddai teulu’n gwneud cais i rentu ty sydd ar y farchnad a byddai elfen o gymorthdal trwy’r gronfa newydd i sicrhau rhent teg.

3. CYNLLUNIO DYFODOL I GYMUNEDAU CYMRAEG

Mae angen Nodyn Cyngor Technegol newydd gan y Cynulliad at Awdurdodau Lleol yn dangos iddynt sut i asesu anghenion lleol ac i wneud dyfodol y Gymraeg a chymunedau Cymraeg yn ganolog i’r Strategaeth Gymunedol newydd. Yn y modd hwn, gall holl ymdrechion Adrannau Cyngor ac Asiantaethau Cyhoeddus (o ran tai, cynllunio, trafnidiaeth, datblygu economaidd, addysg, cyfleusterau cymdeithasol a hamdden a gweithgareddau ieuenctid) gael eu cyfeirio at gynnal cymunedau Cymraeg. Dylai’r Cynulliad ddangos i Gynghorau Sir sut i lunio Cynlluniau Gweithredol dros ddyfodol cymunedau Cymraeg lleol mewn cysylltiad â’r Cynghorau Bro.

Sefydlwyd y Cynulliad Cenedlaethol ar yr adeg pan y mae gennym ein cyfle ymarferol olaf i gynnal cymunedau Cymraeg hyfyw. Y mae’r dasg o bwys i bawb ohonom yng Nghymru, ble bynnag yr ydym yn byw. Mae angen i’r Cynulliad roi ei holl adnoddau ar waith i sicrhau dyfodol i’n cymunedau Cymraeg.

CYFRIFOLDEB SAN STEFFAN

1. Gosod cyfrifoldeb statudol ar Awdurdodau Lleol i asesu’r angen lleol am dai.
2. Sefydlu’r Hawl i Rentu fel opsiwn ymarferol mewn ardaloedd penodol.
3. Gwneud Cymorth i Brynu yn rhan barhaol a statudol o broses cael ty.
4. Sefydlu fformiwla teg i roi blaenoriaeth i bobl leol yn y farchnad breifat am dai a mân-fusnesau lleol.
5. Ffurfioli ‘Angen Lleol’ fel sylfaen y broses gynllunio gan roi diffiniad o ‘bobl leol’ at bwrpas adeiladu, rhentu a phrynu tai mewn ardaloedd penodol. Gweithredu’n erbyn gormodedd o dai gwyliau drwy wneud troi ty yn dy gwyliau yn destun caniatâd cynllunio.
6. Galluogi ailasesiad o hen ganiatad cynllunio.

CYFRIFOLDEB Y CYNGHORAU SIR

1. Gwneud dyfodol yr iaith a chymunedau Cymraeg yn sylfaenol i’w Strategaeth Gymunedol.
2. Creu Cynlluniau Gweithredu ar gyfer Cymunedau Cymraeg Lleol – mewn cydgysylltiad â Chynghorau Bro – yn seiliedig ar adnabod anghenion tai, gwaith, addysg, trafnidiaeth, a chyfleusterau i sicrhau i sicrhau bywyd i’r cymunedau hyn.
3. Sicrhau fod eu Strategaeth Tai (sy’n llywio gwaith Cymdeithasau Tai) yn galluogi teuluoedd lleol i gael gafael ar dai. I gyflawni hyn dylid gwneud defnydd llawn o gynllun Cymorth i Brynu a darpariaeth ddigonol o dai ar rent.

CYFRIFOLDEB CYNGHORAU BRO A THREF

Cefnogi’r alwad ar Gynghorau Sir am Gynlluniau Gweithredu Lleol a chymryd rhan allweddol yn y gwaith o’u llunio a’u gweithredu.

Ionawr 02, 2001 | Cymunedau Rhydd , Dogfennau