tafod.jpg hafan cymdeithas.com
Deiseb S4C
hafan  cysylltwch  ymaelodwch  cyfrannwch  ymgyrchwch
Ymgyrchoedd
Mudiadau Dathlu'r Gymraeg
Deddf Iaith Newydd
Cymraeg yn Hanfodol
Deddf Eiddo
Addysg
Darlledu
Gwreiddiwch yn y Gymuned
 

Adrannau
Adloniant
Blog y Cadeirydd
Codi Arian
Cyfansoddiad
Cyfarfod Cyffredinol
Gwybodaeth
Dolennau
Dy Ardal Di
Eisteddfodau
Fideo a Sain
Hanes
Maniffesto
Nwyddau
Rhyngwladol
Y Senedd
Y Tafod

Pages in English
 

Y Wefan Hon
Defnyddio'r Wefan

Movable Type 4.24-en
Ffrwd RDF (XML)
 

Croeso i Flog Menna

menna_blog.jpg

31 Mai 2010

Fideo - Uchafbwyntiau Rali 'Mesur Iaith Cyflawn', Caerdydd 22 Mai 2010

Postiwyd am 9:39 yh

 

26 Mai 2010

Y Parc - cymuned anghynaliadwy yn ôl Cyngor Gwynedd


Mae egni cymuned Y Parc yn rhyfeddol. Mae brwdfrydedd cynhenid y trigolion yn golygu ei bod hi'n gymuned naturiol ac iach. Rhwng y diwylliant, cymdeithasu (lleoliad sefydlu Merched y Wawr, Clwb Ffermwyr Ifanc), y capel, yr ysgol mae'r egni a welir yno yn llwyddo i reoli bygythiadau fel allfudo pobl ifanc a phroblemau economaidd.

Dyna pam mae'n anodd credu penderfyniad Cyngor Gwynedd i gau ysgol Y Parc. Mae'r Cyngor yn honni eu bod eisiau gwneud cymunedau Cymraeg yn gynaliadwy, ond maent wedi penderfynu torri strwythur y gymuned organaidd a rhoi Swyddog Datblygu artiffisial yn ei lle. Mae angen i bethau gweithredu mewn cymuned er mwyn iddi fod yn fyw, ond yn lle haernesu hynny a pweru'r bobl leol mae'r Cyngor wedi penderfynu tynnu i ffwrdd calon Y Parc. Beth all Swyddog Datblygu ddweud wrthyn nhw? Pobl y Parc sy'n gwybod sut mae cynnal eu cymuned Gymraeg nhw, a neb mewn siambr. Mae'r arian yna'n dod o bot arall - adfywiad cymunedol si?r o fod - onid byddai'n well defnyddio'r arian i gefnogi'r pethau byw yn y gymuned yn barod fel nad oes angen adfywio?

Heddiw, fe fu Cymdeithas yr Iaith yn cyfarfod â'r Gweinidog Addysg Leighton Andrews i drafod ysgolion pentref ac addysg 14-19oed. Yn y cyfarfod, dywedodd Cymdeithas yr Iaith fod y sefyllfa economaidd bellach yn gwneud canoli addysg mewn canolfannau newydd yn anrealistig, ac y byddai uwchraddio'r adnoddau presennol yn llawer mwy synhwyrol yn economaidd. Wrth ymateb, dywedodd Leighton Andrews, fel cyn Weinidog Adfywio, ei fod yn cytuno fod angen i adrannau addysg ystyried a chdweithio ag adrannau adfywio cymunedol.

Gwnaeth Liz Saville Roberts gamgymeriad mawr ar Taro'r Post (25/5/10) wrth ddweud fod ysgol a chymuned yn bethau ar wahân; mae angen edrych ar gymuned yn holistaidd, yn gasgliad o nifer o elfennau. Does dim hyd yn oed gwasanaeth trafnidiaeth yn Y Parc. Mae angen gofyn faint o fuddsoddi mae Awdurdodau Lleol yn ei wneud mewn cymunedau gwledig? Neu a ydyn nhw'n benderfynol i yrru bobl ifanc Cymraeg i 'fetrapolisau' Caerdydd a Chaernarfon? Does ryfedd fod cyn lleied o deuluoedd yn y cymunedau oherwydd does dim diddordeb gan Awdurdodau Lleol i gynllunio dyfodol cefn gwlad. Tai, gwaith, iaith oedd slogan Cymdeithas yr Iaith ac mae e'r un mor wir heddiw. Mae cyfleon gwaith a phroblemau tai oll yn ffactorau sy'n cyfrannu at ddirywiad y gymuned ac mae'r ysgol yn dioddef yn sgil hynny.

Ysgolion pentrefol yw un o'n harfau gweithredol gorau er mwyn gwyrdroi dylanwad y Saesneg hefyd. Does bosib fod modd gweld sut mae ysgolion pentrefol yn fodd o drwytho plant o gartrefi di-Gymraeg yn yr iaith a'r diwylliant Cymraeg. Roedd enghreifftiau gwych o hyn yn yr ysgol bentref y gwnes i ei mynychu yn Sir Gaerfyrddin. Bydd allfudo yn cynyddu os nad oes gwasanaeth addysgol yn y pentref i ddenu pobl i fyw yno.

Diddorol oedd gweld yr adroddiad am yr iaith Gymraeg ymhlith plant ardal y Berwyn sy'n cyfiawnhau honiad y Cyngor fod y cynllun newydd yn mynd i gryfhau'r iaith yn Y Parc. Fydd dim plant yno i siarad unrhyw iaith ar yr iard! Mae'r Cyngor yn cymryd yn ganiataol bydd plant y Parc yn mynd i ysgol O. M. Edwards, ac mae sefyllfa'r Gymraeg yn debyg yn yr ysgol honno i Ysgol y Parc felly dywedir nad yw'r iaith Gymraeg yn cael ei heffeithio. Ond os edrychir ar asesiad o effaith ar gymuned mae cau'r ysgol yn ddinistriol. Mae'r adroddiad yn cynghori peidio â chymryd llawer o sylw o'r ymchwil sy'n dangos fod yr ysgolion mwyaf â mwy o broblemau iaith - yr ysgol fwyaf yn dweud fod y plant yn siarad Saesneg ar yr iard bellach.

Y gwir yw y bydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn bradychu cymuned Y Parc os na lwyddir i achub yr ysgol a chalon cymuned Y Parc. Ond bydd y rhai sydd ddim yn deall y dull di-drais ddim yn deall hynny! Plant y Parc sydd wedi eu bradychu oherwydd mae'r Cynghorwyr wedi penderfynu cau'r ysgol i fodloni gofynion Adran Addysg y Cynulliad Cenedlaethol. Does dim rheswm addysgol, cymunedol nag ariannol tu ôl i'r penderfyniad. Mae Cyngor Gwynedd yn gwneud lot o bethau da eraill ond mae cau'r ysgol yn weithred o frad oherwydd eu bod nhw'n fodlon aberthu un ysgol i blesio'r Cynulliad. Dyma pam defnyddiwyd yr oen oherwydd fod yr ysgol yn cael ei aberthu.

Siomedig yw gweld ymateb Dyfrig Jones i brotestiadau pobl Y Parc. Mae'n wir fod pobl wedi ymateb yn emosiynol yn y siambr, ond beth oedd e'n ddisgwyl wrth bobl sydd wedi ymroi oes o wasanaeth i gynnal y gymuned naturiol yma? Dyw e fel pe bai'n methu delio gyda unrhyw her neu wrthwynebiad, ond dyw ceisio darlunio pobl fel 'ffwndamentalwyr' ddim yn mynd i dawelu pobl neu annilysu eu dadleuon fel y gobeithia. Gadewch i'r pwyslais fod ar blant Y Parc os gwelwch yn dda!

Postiwyd am 1:05 yh

 

11 Mai 2010

50 o fyfyrwyr a staff yn cyflwyno Siarter i Brifysgol Bangor

siarterbangor.jpgHeddiw cyflwynodd hanner cant o fyfyrwyr a darlithwyr cyfrwng Cymraeg Siarter i Brifysgol Bangor oedd yn mynegi eu pryder am driniaeth y Gymraeg yn y sefydliad.
 
Daw hyn yn dilyn misoedd, os nad blynyddoedd, ansicr i'r Gymraeg yn y Brifysgol gyda gweld  dirywiad mewn addysg Gymraeg, erydu ar weinyddiaeth  ddwyieithog, a nifer o unigolion di-Gymraeg yn cael eu penodi i swyddi uwch yn y sefydliad.
 
Pen-llanw'r pryder oedd y bygythiad i gau pum adran sydd a 40% o fyfyrwyr cyfrwng Cymraeg y Brifysgol ynddynt, ynghyd  a methiant y Brifysgol i hysbysebu swydd y Prifathro newydd fel un lle mae'r Gymraeg yn sgil angenrheidiol.
 

Mwy...

Postiwyd am 12:33 yh

 

18 Mawrth 2010

Cynnwrf ymysg myfyrwyr...ym Mangor, Caerdydd ac Aberystwyth

Mae'r myfyrwyr wedi cynhyrfu! Mae ymgyrchu brwd ar droed yng Nghaerdydd, Bangor ac Abersytwyth. Bu sawl cyfarfod wythnos hyn eisoes yn y prifysgolion hyn, ac mae'r myfyrwyr am ail-afael yn y gweithgarwch gwleidyddol oherwydd nad yw sefyllfa'r Gymraeg yn dderbyniol yn y prifysgolion ar hyn o bryd.

Nos Fawrth, Mawrth 16eg, roedd noson gyntaf Taith Coleg Ffederal Cymraeg sef cyfarfod mae celloedd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn eu yn eu prifysgolion i drafod y syniad o Goleg Ffederal Cymraeg a beth rydyn ni fel myfyrwyr, darlithwyr a'r gymdeithas ehangach eisiau ohono. Roedd Dr Simon Brooks a Dr Richard Wyn Jones wedi dod i'r cyfarfod i drafod addysg Gymraeg yng Nghaerdydd gyda'r myfyrwyr.

Mae'r sefyllfa addysg Gymraeg ym Mhrifysgol Caerdydd yn waeth nag unrhyw brifysgol arall sy'n drueni mawr gan fod cyn gymaint o fyfyrwyr sy'n medru'r Gymraeg yn mynychu'r Brifysgol. Dim ond yn yr Adran Gymraeg y gellid dilyn cyrsiau drwy'r Gymraeg ac mewn rhai adrannau fel Cerddoriaeth neu Wleidyddiaeth eraill gellir cael un seminar/tiwtorial drwy'r Gymraeg. Mae'r Brifysgol yn anwybyddu eu Cynllun Iaith Gymraeg, a datgelwyd y ffaith syfrdanol nad oes gan y brifysgol gyfieithydd hyd yn oed!!
Un o'r rhesymau nad oes symud ymlaen wedi bod yw absenoldeb unrhyw bwysau o du'r myfyrwyr. Nid oes gan fyfyrwyr Cymraeg lais yn yr Undeb Myfyrwyr na'r Brifysgol, fel y mae gan Aberystwyth UMCA a Bangor UMCB. Roedd y syniad o gael Undeb Myfyrwyr Cymraeg yn amlwg wedi dal dychymyg y myfyrwyr ac ers y cyfarfod maen nhw wedi mynd ati ddechrau'r ymgyrch i gael Undeb fydd â swyddog cyflogedig. Darllenwch y stori ar wefan Golwg 360: http://www.golwg360.com/Hafan/cat46/Erthygl_10751.aspx

Bydd sefydlu Undeb Myfyrwyr Cymraeg yng Nghaerdydd yn gam allweddol ymlaen i newid agweddau gwarthus y Brifysgol tuag at y Gymraeg gan roi llais a threfniadaeth i'r myfyrwyr i fedru gwthio am addysg cyfrwng Cymraeg.

Ar Fawrth 17eg, bu cyfarfod cell bywiog iawn yn Neuadd JMJ ym Mangor. Mae pryder mawr ymhlith myfyrwyr oherwydd bod adrannau sy'n darparu addysg Gymraeg yn mynd i gael eu cau gan y Brifysgol. Mae 40% o fyfyrwyr yr adrannau hynny yn Gymry Cymraeg. Mae Prifysgol Bangor yn marchnata eu hunain fel y lle i astudio drwy gyfrwng y Gymraeg ond y realiti yw fod myfyrwyr wedi gorfod brwydro am fodiwlau yn yr adran Hanes ac maen nhw'n cau adrannau fel yr Adran Astudiaethau Crefydd a'r Gwyddorau Cymdeithasol sef yr unig lefydd yn y byd lle gellir astudio'r pynciau hyn drwy'r Gymraeg! Mae'r Brifysgol yn torri eu cynllun iaith yn gyson, a'r arwydd amlycaf yw'r banc Satander sydd wedi agor o fewn y llyfrgell ond yn uniaith Saesneg.

Nid yw'r myfyrwyr yn mynd i ddioddef y sefyllfa bellach; mae'r gell yn credu'n gryf mai rôl y Brifysgol yw gwasanaethu ardal Bangor ac mae hynny'n golygu dyletswydd at y Gymraeg.

Bydd 'Taith Coleg Ffederal Cymraeg' yn Aberystwyth heno yng nghwmni Steffan Prys (Llywydd UMCA), Dr Hywel Griffiths (darlithydd Daearyddiaeth) a Dr Bleddyn Owen Huws (Adran Gymraeg).

I orffen, hoffwn gynnig rhai tips i'r celloedd Prifysgol sy'n adfywio ac i'r Undeb Myfyrwyr Cymraeg newydd:

- mae cyfarfod gyda'ch gilydd yn gyson yn holl bwysig i gadw momentwm i fynd ac i rannu syniadau a sbarduno eich gilydd.
- esboniwch i eraill am beth yw'r broblem; casglwch enghreifftiau a thystiolaeth o'r anghyfiawnder yn bwysig ac ni all bobl anwybyddu hynny.
- peidiwch dweud a dim gwneud! Mae'r gwneud yn bwysig iawn ac yn rhoi cyfle i bobl eraill i ymuno a gorfodi'r Brifysgol i ymateb.
- efallai bydd pobl yn hoffi gwneud rhai pethau yn fwy na'i gilydd, er enghraifft, un yn hoffi'r gwaith o fynd drwy'r cynllun iaith ac un yn dda wrth drefnu protest a chael myfyrwyr i fynychu. Gwych! Defnyddiwch sgiliau pobl.
- mynnwch y gorau i'r Gymraeg! Rydych chi yn gallu newid y sefyllfa.
- Siaradwch â darlithwyr am gyngor. Mae'n nhw'n deall y Brifysgol ac yn gwybod sut mae pethau'n gweithio felly byddan nhw'n gallu helpu lot!

Pob hwyl!

Postiwyd am 10:17 yb

 

12 Chwefror 2010

Gallwch chi fod yn deg â'r iaith Gymraeg fel â hawliau anableddau, hawliau menywod, hawliau hil?

Dyw rhai pobl jyst ddim yn deall y syniad fod y Gymraeg fel unrhyw faes arall lle mae angen cydraddoldeb. Mae yna sawl enghraifft odidog yr wythnos hon o wleidyddion ac eraill yn methu gweld y cysylltiad fod angen hawliau i fod yn hwb i'r iaith Gymraeg er mwyn bod pobl Cymru yn gallu annelu at fyw trwy gyfrwng y Gymraeg yn union fel mae modd byw drwy'r Saesneg. Mae hyn wedi digwydd mewn meysydd lle bu gwahaniaethu positif ar sail rhywioldeb, lleiafrifoedd ethnig ac anabledd.

Mewn seminar wych Ddydd Llun, amlinellodd Gwion Lewis sut byddai nodi mewn mesur iaith 'yr hawl i'r iaith Gymraeg os yw hynny'n rhesymol a chymesur.' Byddai hyn yn ffitio i fewn yn dwt â fframwaith hawliau dynol yn Ewrop. Dyma rai o'r pethau a ddywedodd:

'Un o egwyddorion craidd y gyfraith ryngwladol ydy fod yn rhaid trin pobl yn wahanol weithiau er mwyn iddyn nhw fod yn gydradd yn y pendraw. Mae'n dderbyniol trin yr elfennau hynny'n wahanol weithiau a rhoi statws arbennig i'r elfen wannaf er myn sicrhau amodau tecach iddyn nhw gystadlu â'i gilydd boed hynny ar y farchnad waith, neu yn ein cyd-destun ni, y farchnad ieithyddol.'

Dyma gyngor gan fargyfreithiwr sydd ag arbenigedd mewn hawliau ieithyddol. Pwysleisiodd Gwion Lewis fod nodi 'rhesymoldeb' yn holl bwysig oherwydd gellid mynd ag achos lle mae cwestiwn dros resymoldeb i'r llys ag iddyn nhw benderfynu a yw yr hawl yn rhesymol yn yr achos hwn. Rhoddod Gwion Lewis enghraifft, a fyddai'n bosib i'r Cynulliad, fod y mesur yn dweud fod angen i gwmni Arriva ddarparu gwefan cyfan gwbl ddwyieithog. Os nad ydyn nhw'n ystyried fod hyn yn resymol, gallen nhw herio'r penderfyniad mewn uchel lys, ac yna byddai'r llys yn penderfynu a yw'n rhesymol iddyn nhw wneud hynny gan ystyried ffactorau fel elw'r cwmni, gwerth y gwasanaeth a nod y Llywodraeth o greu cenedl ddwyieithog.

Pwynt arall pwysig gan Gwion oedd mor bwysig yw gwneud y Gymraeg yn iaith swyddogol yng Nghymru. Byddai hyn yn cyfiawnhau polisiau sy'n gweithio o blaid yr iaith Gymraeg. Nododd enghraifft UTECA (gwybodaeth am yr achos yma: http://merlin.obs.coe.int/iris/2009/4/article2.en.html) lle gorchmynodd y llys ei bod hi'n deg fod canran o arian y diwydiant ffilm yn Sbaen yn mynd tuag at is-deitlo yn yr iaith Gatalan. Tawodd hyn ddadl 'chattering class'-aidd sy'n dweud bydd pobl yn mynnu hawl i addysg Saesneg os oes hawl i addysg Gymraeg. Gall hynny ddigwydd nawr meddai Gwion, ond os rhoddir statws swyddogol i'r iaith sy'n dangos bwriad y Llywodraeth yna byddai'n anodd dadlau'r achos hwn yn y llys.

Un o'r pethau mwyaf arwyddocaol i Gwion ddweud oedd BOD modd cyfieithu y 'rhyddid' i siarad Cymraeg i fod yn hawl yn y mesur. Mae hyn yn cynnig gobaith mawr i'r rheiny sydd yn cael eu gwahardd neu eu gwarafun o'u hurddas o beidio gallu siarad/defnyddio/gweithio yn y Gymraeg o ddydd i ddydd. Nododd nad yw'r 'rhyddid' i siarad y Gymraeg yn ddigon oherwydd mae gennym hynny eisoes. Mae arswydus faint o bobl sy'n ffonio swyddfa Cymdeithas yr Iaith ond yn anfodlon datgelu eu henw ond eisiau rhannu gyda rhywun yn sarhad o gael eu gwahardd rhag siarad y Gymraeg yn y gwaith. Bu unigolyn ar y ffôn gydag Osian Jones yn ddiweddar oedd yn siarad Saesneg ac yn rhoi acen Wyddelig oherwydd ei fod yn ofn y byddai rhywun yn adnabod ei lais ac y byddai'n cael ei ddiarddel. Ai dyma'r math o gymdeithas rydym ni eisiau byw ynddi?

Ar ôl cyflwyniad Gwion Lewis, bu cyfle i glywed ymateb y gwleidyddion. Siomedig iawn oedd yr ymateb, gyda dim ond Eleanor Burnham yn dweud ei bod hi'n llwyr o blaid hawl i'r iaith Gymraeg. Roedd hi'n hynod o siomedig i glywed Alun Davies yn dweud 'gallwch chi ddim rhoi hawl i bawb siarad Cymraeg yn unrhyw le ac unrhyw bryd' - a oedd e wedi gwrando ar unrhyw beth roedd Gwion Lewis wedi ei ddweud?? Roedd Gwion wedi pwysleisio fod rhesymoldeb yn ran hanfodol o unrhyw hawl. Does neb erioed wedi honni honiad Alun Davies, ac mae'n siomedig ei fod yn defnyddio ei rhagfarnnau yn hytrach na gwrando ar ddadl Gwion Lewis. Mae'n rhaid canmol Alun Davies am gydnabod yr hawl i addysg Gymraeg oherwydd bydd hynny'n ran mor bwysig i rieni sydd eisiau'r hawl i addysg Gymraeg ond nid yw'r Awdurdodau Lleol yn ymateb i'w galwadau.

Yn Golwg ddoe wedyn, roedd Ann Beynon yn sôn nad oes ganddi hi fel Comisiynydd Cydraddoldeb a Hawliau Dynol unrhyw gyfrifoldeb am yr iaith Gymraeg. Mae'n wybyddus nad oes cyfrifoldeb statudol dros yr iaith Gymraeg gan y Comisiwn, ond maen nhw wedi gwneud llawer i helpu pobl na chafodd yr rhyddid i siarad y Gymraeg yn y gorffennol e.e. buont yn uchel eu cloch amser achos Thomas Cook. Y pwynt yw, nid oes ei hagwedd yn awgrymu ei bod hi'n gweld y Gymraeg fel meysydd eraill lle mae angen cydraddoldeb a hawliau dynol. Edrychwch ar y erthygl hon ar wefan y comisiwn sy'n dweud mai dim ond hawliau sy'n gallu rhoi urddas i bobl heb lais (http://www.equalityhumanrights.com/hafan/cymru/newyddion-yng-nghymru/hawliau-dynol-yr-allwedd-i-urddas-a-pharch-i-r-sawl-heb-lais/) Os oes maes lle mae angen hawliau yng Nghymru - y Gymraeg yw honno!

Beth sydd mor anodd rhwng gweld y cysylltiad rhwng meysydd cydraddoldeb eraill â'r iaith Gymraeg? A pwy all wadu pwysigrwydd mesur sy'n rhoi HAWLIAU yn rhan o'r datblygiadau hynny? Dyw ein gweleidyddion na pobl eraill sy'n pledio 'cydraddoldeb' ddim yn gweld hynny eto.

Dim ond ewyllys sydd yn mynd i newid y sefyllfa, ac mae'n gwestiwn mawr os oes gan Llywodraeth Cymru'n Un, Llafur a Phlaid Cymru, yr hyder digonol i weddnewid tirwedd iaith Cymru. Roedd cynulleidfaoedd a fu mewn cyfarfodydd cyhoeddus gyda'r Gweinidog Treftadaeth, Alun Ffred Jones, yn siomedig iawn gyda'i ymateb tila i'w cwestiynau.

Mae tystioaeth pobl Cymru a hanes hawliau dynol eraill yn dweud mai hawliau yw'r ffordd sylfaenol ymlaen.

Ebostiwch fi: menna@cymdeithas.org

Postiwyd am 10:26 yb

 

6 Tachwedd 2009

Safiad Un mewn Oes o Apathi

Safiad un mewn oes o apathi

Heddiw, Tachwedd 6ed 2009, bydd Osian Jones yn cael ei arwain o Lys yr Ynadon ym Mhwllheli i garchar am 28 diwrnod yn enw cyfiawnder. Mae wedi dewis peidio talu'r ddirwy a roddodd y llys iddo, ac yn gwybod byddai hynny'n golygu carchar, oherwydd nid yw'n credu y dylai orfod talu iawndal i gwmniau mawr sy'n dod mewn i Gymru ac yn sarhau'r iaith Gymraeg.

Bydd pawb yn yr achos llys ym Mhwllheli yn edrych ar Osian yn cael ei arwain i'w gell yn gorfod wynebu'r realiti ynghylch ei safiad - gwrthod ei ryddid oherwydd ei fod ef yn un nad yw'n fodlon derbyn y ffordd israddol caiff yr iaith Gymraeg ei thrin yng Nghymru.

Ond mae'n rhaid i bob un sydd â pherthynas â'r iaith Gymraeg wynebu y realiti yma yfory. Y dewis hawdd yw credu fod brwydr yr iaith yn cael ei hennill. Y dewis hawdd yw credu bydd pethau'n gwella'n araf bach gyda llawer o 'ewyllys da'. Y dewis hawdd yw eistedd nôl yn ein byd bach cysurus pan mewn realiti mae'r frwydr yn fwy tyngedfennol nag erioed - ac mae rhywun yn aberthu ei ryddid yn dangos hynny'n glir heddiw.

Y dewis anodd yw wynebu'r frwydr barhaus dros yr iaith a chymunedau Cymraeg. Nid oes angen gofyn pam fod Osian yn mynd i'r carchar - mae'r pwerau pitw dros yr iaith a ddaw i'r Cynulliad yn sarhaus i Gymru fel cenedl. Fydd y mesur iaith ddim hyd yn oed yn gallu cyffwrdd ag unrhyw siop ac fe fydd Boots, Superdrug, Matalan a PC World (y cwmniau sy'n erlyn Osian Jones am iddo fynnu gwasanaethau Cymraeg yno) a'u traed yn rhydd eto rhag eu cyfrifoldeb i ddarparu gwasanaethau yn y Gymraeg.

Yn wyneb carchariad Osian, dylai Llywodraeth Cymru'n Un gydnabod mor wan yw'r Gorchymyn Iaith a chondemnio Swyddfa Cymru am rwystro'r ffordd i'r Gymraeg.

Mae'n amser i ni oll i ddeffro!

Diolch i Osian am weld yn glir drwy'r niwl tuag at gael cyfiawnder i'r Gymraeg.


A yw safiad Osian wedi eich sbarduno chi? Ydych chi eisiau dangos cefnogaeth iddo? Mae llu o weithgareddau ar draws Cymru yn y bythefnos nesa - cysylltwch â'ch swyddog maes lleol:

Angharad Clwyd (Dyfed): angharad.clwyd@cymdeithas.org
Sioned Haf (Caerdydd): sioned.haf@cymdeithas.org
Swyddfa'r Gogledd: dewi@cymdeithas.org a menna@cymdeithas.org

Rydym yn casglu llyfrau i Osian eu darllen yn y carchar. Os hoffech gyfrannu arian er mwyn prynu llyfrau iddo, danfonwch siec yn daladwy i 'Cymdeithas yr iaith Gymraeg' at Ystafell 5, Y Cambria, Rhodfa'r Môr, Aberystwyth SY23 2AZ

Postiwyd am 12:16 yb

 

30 Hydref 2009

Fideo - Uchfbwyntiau'r Rali 'Chwyldro Newydd yn y Cymoedd'

Postiwyd am 4:29 yh

 

28 Hydref 2009

Fideo: Areithiau'r Rali 'Chwyldro Newydd yn y Cymoedd'

Pwysa yma i weld mwy o fideos o'r Rali...

Mwy...

Postiwyd am 11:36 yb

 

6 Hydref 2009

Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith yn beirniadu Peter Hain am roi corfforaethau mawr cyn hawliau iaith pobl Cymru

PeterHainPA_228x348.jpgAr raglen Good Morning Wales bore yma dywedodd Peter Hain ei fod yn falch fod Llywodraeth y Cynulliad, Swyddfa Cymru a San Steffan wedi canfod 'common sense solution' ynghylch y Gorchymyn Iaith. Yn ei farn ef mae'r Gorchymyn wedi cael ei wella yn ystod y broses ac nad oedd e'n awyddus i weld 'burden of regulation' ar fusnesau preifat ac mae'n credu fod busnesau wedi gwneud cymaint eisoes drwy ewyllys da. Dyna oedd y maen prawf yn ei farn ef felly, sicrhau nad oedd rhaid i gorfforaethau gymryd yr iaith o ddifrif a sicrhau na fydd Cymru fyth yn genedl wirioneddol ddwyieithog.

Doedd dim iot o wahaniaeth gan y Blaid Lafur am farn y busnesau preifat adeg cyflwyno'r lleiafswm cyflog, ond mae'n gyfleus iawn nawr a dyna ddweud y cyfan am eu 'sosialaeth'.

Mwy...

Postiwyd am 11:00 yb

 

21 Mai 2009

Coleg Ffederal Cymraeg - y diweddaraf

Dros y misoedd diwethaf mae Bwrdd Cynllunio'r Coleg Ffederal Cymraeg gafodd ei sefydlu gan y Gweinidog Addysg, Jane Hutt, wedi bod yn cyfarfod yn gyson er mwyn cynorthwyo a bwydo syniadau i gadeirydd y Bwrdd, Yr Athro Robin Williams, a fydd dros yr wythnosau nesaf yn paratoi adroddiad ac yn ei gyflwyno i Jane Hutt erbyn yr haf.

Maen rhaid canmol dewrder Robin Williams gan iddo wahodd dau ymgyrchych iaith i eistedd ar y bwrdd sef Rhys Llwyd, Is-Gadeirydd Cymdeithas yr Iaith ynghyd a Ieuan Wyn, Cylch yr Iaith. Mi wyddai Robin Williams, maen si?r, y byddai'n ffôl iawn iddo beidio gwahodd cynrychiolwyr o'r unig ddau fudiad sydd wedi gwneud gwaith ymchwil a chyflwyno cynlluniau ar gyfer sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg cyn sefydlu'r bwrdd yma.

Ar y cyfan maen ymddangos y bydd adroddiad Robin Williams yn gam sylweddol ymlaen. Does dim dwywaith fod y Gymdeithas a Chylch yr Iaith wedi dod a dylanwad llesol i'r bwrdd a fyddai fel arall yn sefydliadol tu hwnt. Ar ôl cyfarfod ymgynghorol diweddar y bwrdd fe ddeellir y bydd sôn am gorff cwbwl newydd a hwnnw'n gorff annibynnol fydd yn cael ei sefydlu dan erthyglau a statudau. Fe argymhellir codi'r gwariant ar addysg Gymraeg yn y sector addysg uwch yn sylweddol a hynny i ariannu amrywiaeth o bethau o gyflogi darlithwyr trwy'r Coleg Ffederal i gynnig bwrsariaethau i fyfyrwyr fydd yn astudio trwy gyfrwng y Gymraeg.

Fodd bynnag, teimla Cymdeithas yr Iaith bod yn rhaid i ni fod yn wyliadwrus. Er enghraifft, maen aneglur sut y bydd y cyllid ychwanegol yn cael ei ddosbarthu a'i ddefnyddio. Mae'r Gymdeithas yn credu fod angen i'r holl arian fynd trwy y Coleg Ffederal yn hytrach na chyllidebau cyffredinol y prifysgolion daearyddol. Cred y Gymdeithas hefyd fod rhaid gwneud yn si?r fod y teimlad o berchnogaeth yn cael lle canolog yn adroddiad Robin Williams - rhaid i'r darlithwyr cyfrwng Cymraeg ynghyd a'r myfyrwyr fod yn aelodau o'r Coleg Ffederal er mwyn i'r Coleg fod yn gymuned academaidd yn hytrach na corff cyllido'n unig.

Ond yr her fwyaf sy'n wynebu'r ymgyrch hon dros y misoedd nesaf yw i'r Llywodraeth beidio ag anwybyddu'r adroddiad fel yr anwybyddwyd argymhellion Adroddiad Richard rhai blynyddoedd yn ôl. Maen debygol y bydd rhai argymhellion yn adroddiad Robin Williams yn rai cryf felly rhaid pwyso ar y Llywodraeth i'w derbyn a phwyso ar y prifysgolion traddodiadol i dderbyn y bo'r hinsawdd wleidyddol wedi newid o ganlyniad i brotestio di-flino Undebau Myfyrwyr a Chelloedd Coleg y Gymdeithas dros y blynyddoedd.

Postiwyd am 6:42 yh

 

17 Mai 2009

Fideo - Uchafbwyntiau'r Rali 'Hawl i Fesur Iaith Cyflawn'

Lluniau o'r Rali

Postiwyd am 3:08 yh

 

12 Mai 2009

Sain - Cyfweliad Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith gyda Vaughan Roderick

men.jpg


Podlediad Vaughan Roderick

Postiwyd am 12:32 yh

 

29 Ebrill 2009

Fideo - Hysbyseb "RALI: Pwerau Llawn dros y Gymraeg i Gymru"

Postiwyd am 12:14 yb

 

18 Mawrth 2009

Gair dros y Gymraeg

Annwyl Gyfaill,

'Gair dros y Gymraeg'

Diolch yn fawr iawn i'r sawl ohonoch chi wnaeth ymateb i'r neges ddiwethaf yn galw am dystiolaeth. Roedd yr ymateb yn syfrdanol, ac fe gafodd yr holl dystiolaeth ei gyflwyno i'r Pwyllgor Deddfwriaethol yn y Cynulliad heddiw.

OND - Mae rhai Aelodau yn y Cynulliad dal yn meddwl fod neb yn gweld eisiau gwasanaethau Cymraeg yn y sector breifat achos bod dim digon o siaradwyr Cymraeg yn cwyno.

Bydd Aelodau o Gymdeithas yr Iaith yn cyflwyno tystiolaeth i'r Pwyllgor Materion Cymreig yn San Steffan ar y 23ain o Fawrth (Dydd Llun nesaf) ac rydym am gyflwyno cymaint o dystiolaeth a phosibl yn ymwneud â'r sector breifat.

Byddwn felly yn gwerthfawrogi'n fawr iawn pe byddech chi'n gallu ymateb i'r 3 cwestiwn syml yma os gwelwch yn dda:

(a) Ydych chi'n hapus gyda'r gwasanaeth Cymraeg yr ydych chi'n ei dderbyn gan gwmniau preifat yn gyffredinol yng Nghymru?

(b) A wnewch chi roi un neu fwy o enghreifftiau o gwmniau preifat yr ydych yn ymwneud â nhw yn gyson ac yn dymuno defnyddio gwasanaethau Cymraeg (e.e. siopau, banciau, archfarchnadoedd, Cwmniau trenau, bysiau, tai bwyta) lle mae'r gwasanaeth Gymraeg yn is-raddol, neu ddim yn bodoli o gwbl o ran arwyddion, taflenni, llinell ffon, gwefan neu mewn person.

(c) Ydych chi'n barod i ni ddefnyddio'r wybodaeth yma, yn ogystal a'ch enw, fel rhan o dystiolaeth Cymdeithas yr Iaith i'r Pwyllgor Materion Cymreig ar y 23ain o Fawrth.

Danfonwch eich tystiolaeth at hedd@cymdeithas.org

Diolch yn fawr am eich cefnogaeth,

Menna Machreth
Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg

ON. Fe wnaeth Cymdeithas yr Iaith gyflwyno tystiolaeth i Bwyllgor Deddfwriaethol y Cynulliad heddiw. Os ydych chi am weld fideo o'r drafodaeth, ewch yma - http://www.senedd.tv/index.jsf -wedyn pwyswch ar Pwyllgor Deddfwriaeth Rhif 5... 17 Mawrth.

Postiwyd am 10:37 yb

 

16 Chwefror 2009

Croeso

Mae'r blog ar y ffordd!

Postiwyd am 10:22 yh

 

Archif Blog Hywel
Gorffennaf 2007
Mehefin 2007
Mai 2007
 
Blog Steffan
Hafan y Blog

Newyddion
Gwnewch y PethauBychain.com - diwrnod i hybu'r Gymraeg arlein
2 Medi, 2010
Lluniau Gwyl Parc 2010
1 Medi, 2010
Hysbyseb Swydd - Swyddog Maes Morgannwg/Gwent, Cymdeithas yr Iaith
25 Awst, 2010
Mwy o newyddion...

Digwyddiadau
Cyfarfod y Grwp Deddf Iaith
3 Medi, 2010
Cyfarfod Blynyddol Rhanbarth Ceredigion
14 Medi, 2010
Cynhadledd Un Dydd - Cymunedau Cymraeg Cynaliadwy
25 Medi, 2010
Cyfarfod Cyffredinol Rhanbarth Morgannwg-Gwent, Pontypridd
28 Medi, 2010
Cyfarfod Blynyddol Rhanbarth Gwynedd-Mon
9 Hydref, 2010
Rhagor...

nôl i'r brig