Bydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn cynnal Cyfarfod Cyffredinol a Rali Flynyddol y mudiad yng Nghanolfan Gymraeg Merthyr Tudful ar ddydd Sadwrn Hydref 24 gan gyhoeddi fod 'Chwyldro Newydd yn y Cymoedd'. Bydd y Cyfarfod Cyffredinol yn dechrau am 10.30 y bore a'r Rali Flynyddol am 2 y prynhawn.
Dywedodd Menna Machreth, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg:
"Yr oeddem yn falch iawn felly o gael gwahoddiad gan ein haelodau ym Merthyr Tudful i gynnal Cyfarfod Cyffredinol 2009 yn y dref honno. Mae Merthyr Tudful wedi chwarae rhan allweddol yn hanes Cymru ond fe fydd pwyslais Cymdeithas yr Iaith Gymraeg ar y dyfodol dyna pam yr ydym wedi dewis Chwyldro Newydd yn y Cymoedd fel y thema i'n gweithgareddau ar Hydref 24ain."
"Byddwn yn trafod nifer o gynigion yn ystod y cyfarfod cyffredinol gan gynnwys cynnig ynghylch datblygiad tai andwyol Bodelwyddan, ac a ddylem ni gefnogi trefi sy'n ceisio rhwystro Tesco rhag dod i mewn i'w cymuned. Fe fyddwn yn cyflwyno Swyddog Cyfathrebu newydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg a benodwyd yn ddiweddar, Colin Nosworthy."
Heddiw am 2 o'r gloch bydd tri aelod o Gymdeithas yr Iaith Gymraeg yn cyfarfod Peter Hain yng Nghaerdydd i drafod y Gorchymyn Iaith. Y tri ar ddirprwyaeth y Gymdeithas fydd Menna Machreth (Cadeirydd), Bethan Williams (Arweinydd Ymgyrch Deddf Iaith y Gymdeithas) a Ffred Ffransis (Senedd Cymdeithas yr Iaith).
Dywedodd Menna Machreth ar ran dirprwyaeth y Gymdeithas:
"Byddwn yn pwysleisio fod y system o drin a thrafod y Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol ar yr iaith Gymraeg wedi bod yn llafurus, hirwyntog a chymhleth. Byddwn yn mynnu hefyd fod Aelodau Seneddol wedi cael llawer gormod o ddylanwad dros y broses ac mai mater i Gynulliad Cenedlaethol Cymru ddylai deddfu ar yr iaith Gymraeg fod. Rydym hefyd yn anfodlon iawn mai dim ond cwmnïau a chyrff sy'n derbyn £400,000 o arian cyhoeddus fydd yn gorfod darparu gwasanaethau dwyieithog ac yn mynnu fod y trothwy yn cael ei ostwng."
Dywedodd Menna Machreth ymhellach:
"Y gwir ydyw nad ydym wedi symud ymlaen llawer. Bydd ein hawliau ieithyddol fel Cymry Cymraeg yn dal yn eilradd a hynny nid yn unig mewn perthynas â'r sector breifat. Mae'r hawl i siarad Cymraeg yn y gweithle yn dal yn amwys er enghraifft ac ni chrybwyllir yr hawl i gael addysg drwy gyfrwng y Gymraeg. Mae'n syndod i ni fod llywodraeth sydd wedi mynnu fod cwmnïau yn cydnabod hawl gweithwyr i isafswm cyflog a chydnabod hefyd hawliau'r anabl wedi methu yn llwyr a derbyn fod gan bobl Cymru hawliau ieithyddol. Fydd yna ddim heddwch ieithyddol yng Nghymru os mai'r Gorchymyn Iaith hwn yw'r peth gorau sydd ar gael. Ni wyddom eto beth fydd canlyniad ein cyfarfod hwn gyda Peter Hain ond yr ydym yn rhagweld y bydd hi'n drafodaeth ddi-flewyn ar dafod."
Heddiw ar faes Eisteddfod yr Urdd, cyflwynodd aelodau Cymdeithas yr Iaith Gymraeg furiau yn llawn llofnodion a dyheadau bobl Cymru am fesur iaith cyflawn i Lywodraeth y Cynulliad.
Casglwyd y canoedd o lofnodion dros y flwyddyn ddiwethaf, ac maent yn galw ar Bwyllgor Craffu'r Cynulliad i fynnu bod yr holl bwerau dros y Gymraeg yn cael eu trosglwyddo i Gymru.
Erbyn Mehefin 5ed, bydd Pwyllgor Craffu'r Cynulliad yn cyflwyno adroddiad i'r Gweinidog Treftadaeth am y Gorchymyn Iaith Gymraeg.
Dywedodd Bethan Williams, Cadeirydd Gr?p Deddf Iaith y Gymdeithas:
"Gyda g?yl ieuenctid fwyaf Ewrop ar garreg eu drws, mae'n rhaid herio'r Pwyllgor Craffu i feddwl am hawliau pobl ifanc Cymru i fyw drwy gyfrwng y Gymraeg. Byddwn yn cyflwyno arwyddion ffyrdd gyda negeseuon arnynt i'r Pwyllgor Craffu oherwydd os na fydd y Gorchymyn Iaith yn ddigon eang, bydd y Llywodraeth wedi dewis rhwystro'r ffordd i'r Gymraeg."
RALI FAWR
Hawl i Fesur Iaith Cyflawn: Pwerau Llawn dros y Gymraeg i Gymru
Y Senedd, Bae Caerdydd
2pm, Mai 16
Adam Price AS
Hywel Teifi Edwards
Angharad Mair
Catrin Dafydd
Mae'r Llywodraeth wedi cyhoeddi bydd rhai o'r pwerau dros y Gymraeg yn cael eu trosglwyddo i Gymru. Rydym ni eisiau gweld yr HOLL bwerau dros y Gymraeg yn cael eu trosglwyddo yn LLAWN o San Steffan i Gynulliad Cenedlaethol Cymru.
Os caiff y Cynulliad y pwerau hyn, byddant yn gallu pasio mesur a fydd yn creu sefyllfa mwy cyfartal i'r Gymraeg yng Nghymru.
Rydym yn galw am fesur fydd yn cynnwys:
1. statws swyddogol i'r Gymraeg
2. hawliau cyflawn i'r Gymraeg
3. Comisiynydd Iaith Gymraeg
Daeth dros 300 i rali a gynhaliwyd gan Gymdeithas yr Iaith tu allan i'r Senedd yng Nghaerdydd heddiw. Bwriad y rali oedd i dynnu sylw at y ffaith nad yw'r Gorchymyn Iaith yn ei ffurf bresennol yn mynd digon pell.
Meddai Menna Machreth, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith:
''Ni fydd y Gorchymyn iaith, fel y mae yn awr, yn gwneud gwahaniaeth digonol i fywyd pobl Cymru o ddydd i ddydd, mae angen trosglwyddo'r holl bwerau deddfu dros yr iaith Gymraeg yma i Gymru. Rydyn ni'n falch iawn fod rhai o wynebau amlwg Cymru wedi datgan cefnogaeth i'n galwadau drwy siarad yn y rali neu drwy roi'u henwau ar hysbyseb ar gyfer y rali.''
Dywedodd Hywel Teifi Edwards wrth annerch y rali:
"Ni'r Cymry sydd wedi creu problem yr iaith, a ni'r Cymry yn ein Senedd sy'n mynd i ffeindio'r ateb teg i'r broblem honno."
Dywedodd siaradwraig arall, y ddarlledwraig Angharad Mair:
"Rwy'n galw ar bobl fel fi sydd wedi bod yn ddigon breintiedig a lwcus i fwynhau gyrfa lewyrchus yn yr iaith Gymraeg - diolch i ymgyrchu dewr a diflino pobl eraill - i ddangos cefnogaeth i'r frwydr yma i sicrhau dyfodol yr iaith. Mae angen i ni gyd ddatgan yn glir wrth yr aelodau seneddol sydd wedi eu hethol i'n cynrychioli ni ein bod ni'n mynnu mai'r unig le moesol a chyfiawn i wneud penderfyniadau am yr iaith Gymraeg yw yma yng Nghymru ac mae angen deddf flaengar newydd ar frys i sicrhau sefyllfa gyfartal i'r iaith er mwyn ei diogelu ar gyfer y dyfodol."
Yn siarad hefyd, roedd Jake Griffiths, Arweinydd y Blaid Werdd yng Nghymru a ddywedodd:
"Mae'r iaith Gymraeg yn achos gwbl Gymreig. Gan fod mwy o bwerau'n cael eu datganoli i'r Cynulliad, mae'n rhaid sicrhau bod hawliau dros unrhyw ddeddfau yn ymwneud a'r iaith Gymraeg yn nwylo'r Cynulliad yng Nghymru yn hytrach nag yn San Steffan."
Un arall a oedd yn siarad yn y rali oedd Catrin Dafydd, a ddywedodd:
"Gyda deng mlynedd cyntaf datganoli y tu cefn i ni, mae'r amser wedi dod i sicrhau ein bod ni'n cael deddfu ar faes sy'n unigryw i Gymru, yn ein gwlad ni ein hunain. Mae'r Gymraeg yn perthyn i bawb sydd wedi dewis gwneud Cymru yn gartref iddyn nhw, a'r bobol hynny, a'u llywodraeth, ddylai fod ar hawl i benderfynu ar ei dyfodol hi, a neb arall."
Hefyd yn siarad roedd Adam Price o Blaid Cymru.
Danfonodd y Ceidwadwyr a'r Rhyddfrydwyr hefyd ddatganiad yn cefnogi'r angen i drosglwyddo'r holl bwerau deddfu dros yr iaith Gymraeg i Gymru.
Bydd yr ymgyrch i ehangu sgôp y Gorchymyn Iaith (LCO) yn dod i'w benllanw Ddydd Sadwrn Mai 16eg pan fydd Rali Fawr yn cael ei chynnal gan Gymdeithas yr Iaith Gymraeg am 2pm tu allan i'r Senedd ym Mae Caerdydd.
Caiff y Rali ei gynnal ar adeg tyngedfennol oherwydd mae Cymdeithas yr Iaith wedi clywed bydd aelodau o'r Pwyllgor Materion Cymreig yn cyfarfod â'r Pwyllgor Cymhwysedd Deddfwriaethol Rhif 5 (iaith Gymraeg) ar Ddydd Llun, Mai 18fed.
Meddai Menna Machreth, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith:
"Ers i'r Gorchymyn gael ei gyhoeddi ym mis Chwefror, mae consensws gref wedi datblygu ymysg pleidiau gwleidyddol y Cynulliad a'r gymdeithas ehangach, fod angen i'r holl bwerau dros y Gymraeg gael eu trosglwyddo i Gynulliad Cenedlaethol Cymru, yn hytrach na bodloni ar y Gorchymyn fel y mae'n sefyll ar hyn o bryd."
"Os na fydd yr holl bwerau yn cael eu trosglwyddo, yna bydd San Steffan yn rhwystro'r ffordd i'r Gymraeg yng Nghymru drwy rwystro y Cynulliad rhag creu Mesur Iaith Cyflawn."
Y siaradwyr yn y Rali fydd Adam Price AS, Hywel Teifi Edwards, Angharad Mair (Wedi 7) a Catrin Dafydd (awdures).
Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn croesawu canlyniadau'r arolwg a gyhoeddwyd gan Fwrdd yr Iaith heddiw, sy'n dangos pwysigrwydd yr iaith i dros 80% o bobol Cymru. Mae'r arolwg yn dangos y gefnogaeth enfawr i normaleiddio'r Gymraeg, a'r awydd i greu Cymru ddwyieithog. Meddai Menna Machreth, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg:
"Mae canlyniadau'r arolwg hon yn dystiolaeth bellach o'r dyhead ymysg dinasyddion Cymru, i fod yn wlad wirioneddol ddwyieithog. Rhaid cael Mesur Iaith cyflawn sy'n cynnwys y sector breifat yn ei chyfanrwydd er mwyn gwireddu hyn. Cyn i'r Cynulliad fedru creu deddfwriaeth o'r fath, rhaid ehangu sgôp y Gorchymyn Iaith er mwyn datganoli'r pwerau'n llawn o San Steffan i Gymru. Mae degawdau o geisio annog y sector breifat i ddefnyddio'r Gymraeg yn wirfoddol wedi methu'n llwyr, felly rhaid deddfu i roi hawl i bobl Cymru ddefnyddio'r Gymraeg ym mhob agwedd o fywyd, gan gynnwys y byd busnes."
Rhoddwyd sticeri 'LCO yn rhwystro hawliau iaith yn y lle hwn' ar ffenestri siopau cadwyn ar strydoedd drwy Gymru yn ystod y nos neithiwr (nos Iau, 23ain o Ebrill) er mwyn tynnu sylw nad yw'r cwmnioedd a dargedwyd wedi eu cynnwys yn y Gorchymyn Iaith Gymraeg (LCO).
Bydd Alun Ffred Jones, y Gweinidog Treftadaeth, yn ymddangos eto o flaen Pwyllgor Craffu'r Gorchymyn Iaith yr wythnos nesa, ac mae Cymdeithas yr Iaith eisiau tynnu sylw at y ffaith nad yw'r busnesau y mae pawb yn eu defnyddio o ddydd i ddydd wedi'u cynnwys.
Meddai Bethan Williams, Cadeirydd Gr?p Deddf Iaith Cymdeithas yr Iaith:
"Dydy rhan helaeth y sector breifat ddim yn cael ei gynnwys yn y Gorchymyn iaith a felly mae'r Gorchymyn yn rhwystro rhag cael hawliau iaith yng Nghymru. Cred Cymdeithas yr Iaith fod angen ymhelaethu arno fel bod pwerau llawn dros y Gymraeg yn symud i Gaerdydd."
Am 9.30 dydd Mawrth Mawrth 17 fe fydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn rhoi tystiolaeth i'r Pwyllgor Deddfwriaeth ar yr Iaith Gymraeg. Rhoddir y dystiolaeth ar ran y Gymdeithas gan Menna Machreth (Cadeirydd), Sioned Haf (Swyddog Ymgyrchoedd) a Sian Howys (Swyddog Polisi Deddf Iaith). Yn eu tystiolaeth fe fydd y Gymdeithas yn pwysleisio'r angen fod yn rhaid i'r Gymraeg gael statws swyddogol yng Nghymru. Fe fydd hefyd yn pwysleisio'r angen am hawl i ddefnyddio'r Gymraeg yn y sectorau cyhoeddus, preifat a gwirfoddol ac yn galw am Gomisiynydd Iaith.
Yn dilyn cyhoeddiad y Gorchymyn Iaith yn ddiweddar, mae'n fwriad gan Gymdeithas yr Iaith gynnal cyfarfodydd cyhoeddus ar hyd a lled Cymru. Bydd y cyfarfodydd, a fydd yn cymryd ffurf fforwm, yn cael eu cynnal mewn pedwar lleoliad. Un o'r rhain yw Caerdydd
Y Duke of Clarence, Caerdydd (map) am 7.30pm ar yr 16eg o Fawrth gyda Leanne Wood (Aelod o Bwyllgor Craffu'r Gorchymyn Iaith), Menna Machreth (Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith), Aled Elwyn (Strata Matrix), Yr Athro Colin H Williams. Cadeirydd: Sioned Haf.
Pwrpas y fforwm yw i roi cyfle i'r gynulleidfa leisio'u barn a chael bod yn rhan o broses drafod y Gorchymyn iaith, felly estynnwn wahoddiad i bob un sydd eisiau'r cyfle i fynnu'i hawl i'r Gymraeg. Bydd adroddiadau o'r cyfarfodydd yn cael eu danfon at y Pwyllgor Deddfwriaethol yn y Cynulliad sy'n craffu'r Gorchymyn Iaith.
Yn dilyn cyhoeddiad y Gorchymyn Iaith yn ddiweddar, mae'n fwriad gan Gymdeithas yr Iaith gynnal cyfarfodydd cyhoeddus ar hyd a lled Cymru. Bydd y cyfarfodydd, a fydd yn cymryd ffurf fforwm, yn cael eu cynnal mewn pedwar lleoliad, sef:
Yr Institiwt, Caernarfon (map) am 7.30pm ar yr 12fed o Fawrth gyda Dafydd Iwan (Llywydd Plaid Cymru), Menna Machreth (Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith) Aran Jones (Cymuned). Cadeirydd: Osian Jones.
Canolfan y Morlan, Aberystwyth (map) am 7.30pm ar y 12fed o Fawrth gyda Rebecca Williams (UCAC) a Sian Howys (Swyddog Polisi Deddf Iaith Cymdeithas yr Iaith). Cadeirydd: Dafydd Morgan Lewis.
Y Duke of Clarence, Caerdydd (map) am 7.30pm ar yr 16eg o Fawrth gyda Leanne Wood (Aelod o Bwyllgor Craffu'r Gorchymyn Iaith), Menna Machreth (Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith), Aled Elwyn (Strata Matrix), Yr Athro Colin H Williams. Cadeirydd: Sioned Haf.
Y Boar's Head, Caerfyrddin (map) am 7pm ar yr 20fed o Fawrth gydag Adam Price (Aelod Seneddol), Hywel Griffiths (Cymdeithas yr Iaith), Cynrychiolydd o Fentrau Iaith Cymru. Cadeirydd: Bethan Williams.
Pwrpas y fforymau yw i roi cyfle i'r gynulleidfa leisio'u barn a chael bod yn rhan o broses drafod y Gorchymyn iaith, felly estynnwn wahoddiad i bob un sydd eisiau'r cyfle i fynnu'i hawl i'r Gymraeg. Bydd adroddiadau o'r cyfarfodydd yn cael eu danfon at y Pwyllgor Deddfwriaethol yn y Cynulliad sy'n craffu'r Gorchymyn Iaith.
Yn dilyn bron i flwyddyn o ymgyrchu yn erbyn cwmnïau yn y sector breifat bu Cymdeithas yr Iaith yn cynnal rali yn y Brifddinas ar stryd fawr mwyaf Cymru heddiw i dynnu sylw'r busnesau mawr a'r Llywodraeth am yr angen am ddeddf iaith gynhwysfawr.
Meddai Bethan Williams, Cadeirydd grŵp Deddf Iaith:
"Rydyn ni wedi bod yn ymgyrchu'n galed dros y misoedd diwethaf gan lobio a gweithredu'n uniongyrchol yn erbyn cwmnïau. Hyd yn hyn does fawr ddim gwelliant wedi'i weld o gwbl."
Bu'n wythnos fywiog a chyffrous i Gymdeithas yr Iaith Gymraeg yn yr Eisteddfod ac fe gychwynnodd ar nodyn cwbwl arbennig wrth i'n Cadeirydd, Hywel Griffiths, ennill y goron ar y dydd Llun cyntaf.
Mae'r cerddi enillodd y goron iddo yn rhai arbennig ac yn ein llenwi â gobaith am ddyfodol Caerdydd, Cymru a'r Gymraeg. Cofiwch brynu y Cyfansoddiadau a'r Beirniadaethau a'u darllen.
1pm, Dydd Gwener, 8fed o Awst
Protest: Hawl i Rentu!
Uned Cymdeithas yr Iaith
Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd, 2008
Hywel Griffiths, Iestyn ap Rhobert.
Mynd â’r alwad dros ‘Hawl i Rentu’ at Uned Llywodraeth y Cynulliad lle’r codir Ty Unos.
Mae’n ffasiynol iawn i’r holl bleidiau gwleidyddol son am “dai fforddiadwy” y dyddiau hyn. Mae datblygwyr yn cael caniatad i godi nifer mawr o dai drud a di-angen ar yr amod fod ychydig o dai “fforddiadwy” yn eu plith. Fel arfer ychydig iawn o drigolion lleol all fforddio’r tai “fforddiadwy”.
Un ateb tuag at sicrhau cartrefi i bobl leol yn ein cymunedau yw cynnydd mawr yn y nifer o unedau i’w rhentu. Symud tuag at sefydlu “Hawl i Rentu” i bobl leol yn lle hen bolisi Thatcher o “Hawl i Brynu”. Nawr mae’r amser i lansio’r ymgyrch!
• Oherwydd anhawster cael morgais, dyma unig gyfle llawer i gael cartre yn eu cymuned
• Mae prisiau tai’n disgyn, felly mae’n fwy ymarferol i Gynghorau brynu tai ar werth a’u rhentu i bobl leol.
• Rhaid fod y tai ar rent yn y mannau iawn yn ein cymunedau – nid mewn stadau canolog yn unig.
• Rhaid fod y tai o’r mathau sy eisiau – yn cynnwys unedau ar gyfer pobl ifainc.
• Rhaid wrth system deg i osod tai i bobl leol
• Gall trefniadau rhan-berchnogaeth fod yn rhan o’r cynllun “Hawl i Rentu”
Nid dyma’r holl ateb i broblem sicrhau cartrefi yn ein cymunedau, ond bydd yn gam mawr ymlaen ar gyfer y rhai mwyaf anghenus yn ein cymunedau ac ar gyfer pobl ifainc sy’n ceisio penderfynu a oes dyfodol iddynt yn eu cymunedau.
Nawr mae’r amser i lansio’r ymgyrch – dewch i weld yr arddangosfa yn uned y Gymdeithas ar faes y Steddfod, a dewch i orymdeithio gyda ni i fynd a’r alwad at Lywodraeth y Cynulliad!
Ac i ddilyn...
2.15pm, Dydd Gwener, 8fed o Awst
Gweithdy Cymunedau Rhydd ar Uned Cymdeithas yr Iaith
Mae ymgyrch Hawl i Rentu Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn cael ei lansio yn yr eisteddfod. Bydd yn ymgyrch weithredol er mwyn sicrhau bod un cyfran o’n polisiau ni i amddiffyn ein cymunedau Cymraeg yn cael ei weithredu. Mae’n gofyn am weithgarwch gan aelodau o bob ardal o Gymru, felly dewch draw i’r uned i glywed am y cynlluniau, i drafod ac i ddysgu am ein polisiau.
Er mwyn tynnu sylw pobol Cymru at yr argyfwng ac nad yw bellach yn bosibl i bobl ifanc fyw yn eu cymunedau fe fydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn codi 'Tŷ Unos' ar Faes yr Eisteddfod Genedlaethol ac yn ei gludo o'r uned i Uned Llywodraeth Cymru ar y Maes am 1 o'r gloch dydd Gwener Awst 8.
1pm, Dydd Iau, 7fed o Awst
Protest: Mesur Iaith – Y Rhybudd Olaf!
Uned Cymdeithas yr Iaith
Eisteddfod Genedlaethol, Caerdydd 2008
Ar hyn o bryd rydym yn disgwyl cyhoeddiad am fanylion Gorchymyn Cymhwyso Deddfwriaethol y Llywodraeth ar yr iaith Gymraeg. Dyma'r cyfle gorau posib am ddegawd arall a mwy i sicrhau bod dinasyddion Cymru yn derbyn yr hawl i weld, clywed a defnyddio'r iaith Gymraeg ym mhob agwedd o fywyd. Mae'r cwmnïau amlwladol sydd yn gwneud biliynau o bunnoedd o elw o gymunedau Cymru yn gwbwl anystyriol o'r iaith Gymraeg ac yn gwbwl amharchus o hawlia eu cwsmeriaid. Mae profiad y ddegawd ddiwethaf wedi dangos yn glir na ellid sicrhau hawliau ym maes y Gymraeg heb orfodaeth trwy ddeddfwriaeth - dyma'r cyfle i sicrhau hyn unwaith ac am byth. Rhaid i unrhyw ddeddfwriaeth sicrhau statws swyddogol i'r iaith Gymraeg, sefydlu Comisiynydd Iaith gref ac annibynnol, a sefydlu hawliau i bawb o bobl Cymru.
Ac i ddilyn...
2.15pm, Dydd Iau, 7fed o Awst
Gweithdy Deddf Iaith Newydd ar Uned Cymdeithas yr Iaith
Mae gweithgaredd Cymdeithas yr Iaith ar fater deddf iaith newydd yn gofyn am amrywiaeth o ddulliau ymgyrchu a lobio. Mae’r ymgyrch weithredol i drawsnewid cwmnïau uniaith Saesneg y sector breifat drwy sticeri, picedi a gweithredu uniongyrchol yn ei anterth. Ar yr un pryd, rydym ni’n cynnal cyfarfodydd lobio rheolaidd gyda’r llywodraeth i geisio sicrhau bod unrhyw ddeddf iaith newydd yn un gwerth ei chael. Er mwyn ymuno a’r ymgyrch neu i drafod dulliau o weithredu, dewch draw i’r uned!
Bydd Cymdeithas yr Iaith yn cyflwyno rhybudd olaf i Lywodraeth y Cynulliad ar faes yr Eisteddfod ddydd Iau y 7fed o Awst. Mae'r Gymdeithas hyd yn oed wedi gwahodd Alun Ffred Jones y Gweinidog Treftadaeth newydd i ymuno gyda hwy yn y gwrthdystiad.
3pm, Dydd Mercher, 6ed o Awst
Cyfarfod Cyhoeddus: Coleg Ffederal Cymraeg – Ymgyrch Pawb!
Pabell y Cymdeithasau
Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd, 2008
Hywel Griffiths, Menna Machreth, Einir Young, Ieuan Wyn
Cyfle i bawb roi tystiolaeth dros Goleg Ffederal Cymraeg. Gwahoddir y rhai fydd yn cymryd y penderfyniadau i ddod i wrando arnoch chi.
Addawodd y Llywodraeth Glymblaid yn nogfen “Cymru’n Un” sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg. Cafodd y flwyddyn gyntaf ei gwastraffu. Nawr bydd y Llywodraeth yn sefydlu “Grwp Llywio Coleg Cymraeg” ac yn cynnal “Cynhadledd i Ran-ddeiliaid” i lunio’r ffordd orau ymlaen. Mae’n sicr mai’r Sefydliadau Addysgol – sydd mor geidwadol ac yn gwrthwynebu newidiadau wrth reddf – fydd y rhan fwyaf o’r rhan-ddeiliaid hyn. Mae Cymdeithas yr Iaith yn mynnu:
• Fod angen cyflymu’r broses rhag colli’r cyfle hanesyddol trwy fod y sefydliadau addysg uwch yn ceisio gohirio symudiadau.
• Fod angen cytundeb yn syth ar yr egwyddorion gwaelodol – sef bod angen statws annibynnol, siarter, llif arian annibynnol a chofrestr myfyrwyr ar y coleg.
• Ein bod i gyd yn rhan-ddeiliaid yn y ddelfryd o Goleg Cymraeg. Felly, yn y sesiwn hon fe fyddwn yn taflu drysau eu cynhadledd nhw yn agored i bobl Cymru. Gwahoddwn Aelodau a swyddogion perthnasol y Cynulliad i fod yn bresennol i glywed eich tystiolaeth a sicrhawn fod eich barn – yn y sesiwn hon a datganiadau wedyn – yn cael ei chyfleu mewn modd grymus i’r “gynhadledd” a drefnir gan y Llywodraeth.
MAE HWN YN BWNC RHY BWYSIG I’W ADAEL I’R SEFYDLIAD!
Ac i ddilyn...
4.15pm, Dydd Mercher, 6ed o Awst
Gweithdy Coleg Ffederal ar Uned Cymdeithas yr Iaith
Yn ddiweddar mae lobio gan aelodau o grwp addysg Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi golygu bod cynlluniau’r llywodraeth nad oedd yn cadw at addewid Cymru’n Un i sefydlu Coleg Ffederal Cymraeg wedi cael eu hailystyried. Dyna ddangos beth allwn ni gyflawni yn y maes yma, maes sydd yn hynod berthnasol i bobl Cymru, yn enwedig myfyrwyr a disgyblion ysgol. Er mwyn dysgu mwy am yr ymgyrch acer mwyn trafod yr egwyddorion a’r dulliau ymgyrchu dewch draw i’r uned!
Y lleoliad am yr wythnos fydd Clwb Ifor Bach, Stryd Womanby, Caerdydd, gyda tri llawr o adloniant yn cael eu cynnal o nos Sadwrn drwodd i nos Sadwrn a dau gig gwahanol yn cael eu cynnal bob nos. Mae'r llawr gwaelod yn dal 210 yn unig a'r llawr canol/uchaf 260 - felly cysylltwch â'r brif swyddfa i archebu tocynnau cyn iddyn nhw werthu allan - 01970 624501 neu post[AT]cymdeithas[DOT]org .
Daeth dros 300 o bobl i Rali Genedlaethol Cymdeithas yr Iaith dros Ddeddf Iaith Newydd y tu allan i adeilad y Cynulliad ym Mae Caerdydd Dydd Sadwrn 23ain Chwefror.
Daeth dros 300 o bobl i Rali Genedlaethol Cymdeithas yr Iaith dros Ddeddf Iaith Newydd y tu allan i adeilad y Cynulliad ym Mae Caerdydd Dydd Sadwrn 23ain Chwefror. Bwriad y Rali oedd cadw'r pwysau ar y llywodraeth i sicrhau Deddf Iaith Newydd gynhwysfawr ar ôl gweld y llywodraeth yn torri dau o addewidion Cymru'n Un yn ystod y misoedd diwethaf.
1. Camau cadarnhaol gan Lywodraeth y Cynulliad yn ystod y pedair blynedd nesaf i sicrhau bod pawb yng Nghymru yn cael defnyddio’r Gymraeg ym mhob rhan o’u bywydau, gan gynnwys:
2. Statws Swyddogol i’r Iaith Gymraeg.
3. Hawliau statudol i bawb o bobl Cymru ddefnyddio’r Gymraeg ym mhob agwedd ar fywyd.
4. Diogelu’r Gymraeg fel iaith gymunedol.
5. Sefydlu Comisiynydd yr Iaith Gymraeg i warchod yr hawliau hynny.
Croeso i chi osod y baneri canlynol ar eich gwefan neu flog:
Mae Cyngor Abertawe dal i lusgo'i traed ynghylch ei polisi iaith yn y ddinas meddai aelodau Abertawe o Gymdeithas yr Iaith. Er gwaetha'r ffaith fod y Cyngor wedi datgan ar sawl achlysur ei bod yn hybu dwyieithrwydd yn y ddinas, yn ymarferol maent yn hollol ddiffygiol yn gwireddu hyn.
Piced dros Goleg Ffederal Cymraeg Llawn
"Cadwch at eich gair Plaid a Llafur!"
5pm - 7pm, Dydd Mawrth, Tachwedd 27, 2007
Tu Allan Adeilad y Senedd, Bae Caerdydd
Ar Dachwedd 27 mi fydd HEW (Higher Education Wales) yn lansio eu strategaeth Addysg Gymraeg. Strategaeth oedd hwn oedd yn bodoli cyn i'r Llywodraeth benderfynnu cefnogi CFfC. Os bydd y llywodraeth yn mabwysiadu cynllun HEW yn ddi-gwestiwn yn lle sefydlu CFfC llawn mi fyddan nhw wedi torri addewid Cymru'n Un. Fe fydd y piced tu allan i'r lansiad yn galw ar y llywodraeth i fabwysiadu cynllun wedi ei seilio ar y ddwy egwyddor yma:
(i) y syniad o gorff statudol newydd er budd datblygu Addysg Gymraeg
(ii) llif arian sylweddol ac annibynnol
Mi fyddw ni yn cyflwyno ein papur manwl ni am GFfC i'r Llywodraeth fel rhan o'r biced.
Digwyddiad a drefnir ar y cyd gan:
UCMC/NUS Wales/UMCA/UMCB/UMCC/Cymdeithas yr Iaith
CYFARFOD CYMDEITHAS YR IAITH
6yh, DYDD SUL 18/11/07
Ty TAWE, ABERTAWE
Gyda'r holl sylw yn y wasg yn ddiweddar ynglyn â pholisïau Cyngor Sir Abertawe yn ymwneud a'r Gymraeg, mae'n gyfle perffaith i ailsefydlu cell Cymdeithas yr Iaith yn y ddinas. Mae'n amlwg fod yna ddigon o waith i'w wneud yn yr ardal, a photensial ar gyfer cell lwyddiannus. Byddwn yn trafod:
1, Arwyddion uniaith Saesneg yn Ynysforgan.
2, 'Canolfan Gyswllt' y Cyngor a'r Llyfrgell ganolog.
3, Addysg
4, Sector Breifat/Gwirfoddol
5, Adloniant
Dere draw i'r cyfarfod er mwyn gwneud gwahaniaeth!
AGORIAD SWYDDFA NEWYDD SBON CYMDEITHAS YR IAITH GYMRAEG!
4/10/07, 6yh, Ty'r Cymry, 11 Heol Gordon, Y Rhath, Caerdydd.
Noson anffurfiol i ddathlu agoriad swyddfa newydd y Gymdeithas yn y Brifddinas!
Dewch i fusnesa, ymaelodi neu i dderbyn gwybodaeth cyffredinol; am weithgarwch a ymgyrchoedd y Gymdeithas yn eich ardal chi ag yn genedlaeathol a sut allwch chi gefnogi!
Mi fydd cyfle i bawb fydd yn bresennol i adael sylwadau a syniadau (mawr a bach!) a fydd yn cyfrannu tuag at lunio amcanion Rhanbarth Morgannwg Gwent o’r Gymdeithas y flwyddyn nesaf.
DIOD A BWYD AM DDIM!
CROESO CYNNES I BAWB!
Am wybodaeth bellach: sioned.haf@cymdeithas.org / 07790005760
Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn gresynu at y newyddion fod Cyngor Sir Abertawe am godi arwyddion ffyrdd uniaith Saesneg yn yr ardal gan ddefnyddio iechyd a diogelwch fel esgus dros wneud hynny. Heddiw anfonodd y Gymdeithas y llythyr isod at Brif Weithredwr Cyngor Abertawe yn mynegi ei phryder.
Rhwng 10am a 1pm heddiw, bydd aelodau o Gymdeithas yr Iaith Gymraeg yn lawnsio cyfnod newydd yn ei hymgyrch dros ddeddf iaith newydd i’r Gymraeg. Byddant yn dosbarthu llythr â llaw i Swyddfeydd arweinwyr y pleidiau yn y Cynulliad yn datgan eu bod yn argyhoeddiedig y bydd rhyw fath o ddeddf iaith newydd yn cael ei chyflwyno, ond yn galw arnynt i sicrhau y bydd unrhyw ddeddf iaith newydd a fydd yn rhan o gytundeb clymblaid yn un gyflawn a chynhwysfawr.
NOS SUL, IONAWR 21
Cymdeithas yr Iaith yn Cyflwyno:
9BACH
THE GENTLE GOOD
8pm - £5
Clwb Ifor Bach
Bydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn cyflwyno noson o gerddoriaeth werin hafaidd ar Ionawr 21 i ddiddanu selogion Clwb Ifor ar ol gorffen y de-tox blynyddol. Yn cloi’r noson, bydd 9bach sef prosiect yr actores Lisa Jane sy’n gyfuniad o’r gwerin, y roc a cherddoriaeth y blws a bydd 2006 yn flwyddyn brysur iawn i’r ferch o Bethesda pan fydd hi’n cefnogi Gruff Rhys ar ei daith trwy Brydain yn hyrwyddo ei albym newydd.
Yna, fel tamaid i aros pryd, fydd band Gareth Bonello, The Gentle Good yn cyfrannu’r elfen gynnes lladinaidd i roi lliw ar nos Sul ddiflas yng Nghaerdydd. Yn wir, mae’r haf ar ei ffordd, gyfeillion!
Daeth dros 300 i rali a gynhaliwyd gan Gymdeithas yr Iaith tu allan i'r Senedd yng Nghaerdydd heddiw. Bwriad y rali oedd i dynnu sylw at y ffaith nad yw'r Gorchymyn Iaith yn ei ffurf bresennol yn mynd digon pell.
Yn dilyn bron i flwyddyn o ymgyrchu yn erbyn cwmnïau yn y sector breifat bu Cymdeithas yr Iaith yn cynnal rali yn y Brifddinas ar stryd fawr mwyaf Cymru heddiw i dynnu sylw'r busnesau mawr a'r Llywodraeth am yr angen am ddeddf iaith gynhwysfawr.
Bu'n wythnos fywiog a chyffrous i Gymdeithas yr Iaith Gymraeg yn yr Eisteddfod ac fe gychwynnodd ar nodyn cwbwl arbennig wrth i'n Cadeirydd, Hywel Griffiths, ennill y goron ar y dydd Llun cyntaf. 
Er mwyn tynnu sylw pobol Cymru at yr argyfwng ac nad yw bellach yn bosibl i bobl ifanc fyw yn eu cymunedau fe fydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn codi 'Tŷ Unos' ar Faes yr Eisteddfod Genedlaethol ac yn ei gludo o'r uned i Uned Llywodraeth Cymru ar y Maes am 1 o'r gloch dydd Gwener Awst 8.
Bydd Cymdeithas yr Iaith yn cyflwyno rhybudd olaf i Lywodraeth y Cynulliad ar faes yr Eisteddfod ddydd Iau y 7fed o Awst. Mae'r Gymdeithas hyd yn oed wedi gwahodd Alun Ffred Jones y Gweinidog Treftadaeth newydd i ymuno gyda hwy yn y gwrthdystiad.
Y lleoliad am yr wythnos fydd Clwb Ifor Bach, Stryd Womanby, Caerdydd, gyda tri llawr o adloniant yn cael eu cynnal o nos Sadwrn drwodd i nos Sadwrn a dau gig gwahanol yn cael eu cynnal bob nos. Mae'r llawr gwaelod yn dal 210 yn unig a'r llawr canol/uchaf 260 - felly cysylltwch â'r brif swyddfa i archebu tocynnau cyn iddyn nhw werthu allan - 01970 624501 neu post[AT]cymdeithas[DOT]org .
Daeth dros 300 o bobl i Rali Genedlaethol Cymdeithas yr Iaith dros Ddeddf Iaith Newydd y tu allan i adeilad y Cynulliad ym Mae Caerdydd Dydd Sadwrn 23ain Chwefror. Bwriad y Rali oedd cadw'r pwysau ar y llywodraeth i sicrhau Deddf Iaith Newydd gynhwysfawr ar ôl gweld y llywodraeth yn torri dau o addewidion Cymru'n Un yn ystod y misoedd diwethaf.
Mae Cyngor Abertawe dal i lusgo'i traed ynghylch ei polisi iaith yn y ddinas meddai aelodau Abertawe o Gymdeithas yr Iaith. Er gwaetha'r ffaith fod y Cyngor wedi datgan ar sawl achlysur ei bod yn hybu dwyieithrwydd yn y ddinas, yn ymarferol maent yn hollol ddiffygiol yn gwireddu hyn.
CYFARFOD CYMDEITHAS YR IAITH
Rhwng 10am a 1pm heddiw, bydd aelodau o Gymdeithas yr Iaith Gymraeg yn lawnsio cyfnod newydd yn ei hymgyrch dros ddeddf iaith newydd i’r Gymraeg. Byddant yn dosbarthu llythr â llaw i Swyddfeydd arweinwyr y pleidiau yn y Cynulliad yn datgan eu bod yn argyhoeddiedig y bydd rhyw fath o ddeddf iaith newydd yn cael ei chyflwyno, ond yn galw arnynt i sicrhau y bydd unrhyw ddeddf iaith newydd a fydd yn rhan o gytundeb clymblaid yn un gyflawn a chynhwysfawr. 
