Ceredigion

Cynllun Datblygu Unedol

Mae'r Cynllun Datblygu Unedol gyda'r bwriad ynddo i godi 6,500 o dai wedi bod yn hofran yn fygythiol dros Geredigion ers blynyddoedd. Bu'r Gymdeithas yn arwain y gwrthwynebiad i'r Cynllun hwn drwy ymgyrchu,trefnu gweithredoedd tor-cyfraith, cyfarfodydd cyhoeddus a chyhoeddi dogfennau ar y pwnc. Llwyddwyd i greu consensws eanga gwrthwynebiad cadarn i'r CDU.

Gwrthwynebu Maer

Fe wrthwynebodd y Gymdeithas yr ymgyrch dros Faer gan y teimlem nad dyma'r ateb i broblemau'r sir. Ni fyddai Maer etholedig ohono ei hun yn gallu dileu na newid y Cynllun Datblygu Unedol. Mater i'r cynghorwyr fyddai hynny. Credai'r Gymdeithas y dylai'r grym dros eu dyfodol aros yn nwylo y cymunedau lleol. Nid oedd trosglwyddo y cyfrifoldeb i Faer ond yn amddifadu'r cymunedau o'r grym hwnnw. Yr oedd y modd y cafodd Ceredigion ei redeg dros y blynyddoedd diwethaf yn ddigon o rybudd rhag rhoi gormod o rym yn nwylo un dyn.

Symud Ymlaen

Ond bellach mae'r refferendwm ac etholiadau'r Cyngor Sir drosodd ond mae problemau Ceredigion gyda ni o hyd. Fe drefnodd y Gymdeithas gyfarfod cyhoeddus tu allan i bencadlys y Cyngor Sir ddiwedd Mehefin lle gosodwyd yr her i'r Cyngor newydd i weithredu yn fwy effeithiol dros y Gymraeg. Dros y deng mlynedd diwethaf gwelwyd mwy o ddirywiad yn y niferoedd sy'n siarad Cymraeg yng Ngheredigion nac mewn unrhyw ardal arall o Gymru. Aeth y canran i lawr 10% fel nad oedd erbyn 2001 ond cwta 50% o boblogaeth y sir yn siarad Cymraeg. Mae llawer mwy na'r Cynllun Datblygu Unedol yn gyfrifol am y dirywiad hwn. Ym mis Medi fe fydd y Gymdeithas yn cyhoeddi Siar ter fydd yn galw ar i'r Cyngor yn gweithredu o blaid y Gymraeg ym mhob maes polisi. Dylid sicrhau fod polisiau gwahannol adranna'r Cyngor yn ystyried yr egwyddorion canlynol:

• yr angen i normaleiddio'r defnydd o'r Gymraeg drwy'r sir
• yr angen i gynyddu niferoedd y siaradwyr Cymraeg drwy'r sir
• yr angen i sicrhau dyfodol cynaliadwy i gymunedau Cymraeg drwy'r sir.

Dymunwn weld yr egwyddorion hyn yn cael eu rhoi ar waith yn y meysydd polisi a ganlyn:

• Gweinyddiaeth Fewnol
• Addysg
• Tai a Chynllunio
• Datblygu Economaidd
• Trafnidiaeth

Yr ydym am weld Cynlluniau Gweithredu Lleol ynn cael eu mabwysiadu hefyd. Byddai hyn yn digwydd drwy gydweithrediad rhwng y Cyngor Sir a'r Cynghorau Bro a Thref yn yr ardal.

Angharad Clwyd yw Cadeirydd Rhanbarth Ceredigion a bydd y Rhanbarth yn cwrdd ar y nos Fawrth olaf o bob mis yng Ngwesty'r castell Aberystwyth. Am fwy o fanylion cysyllta gyda Angharad